Minh họa hố đen với đĩa bồi tụ phát sáng

Hành trình 01 · Không có vé khứ hồi

Chân Trời
Sự Kiện

Nơi không gian cong tới mức ngay cả ánh sáng cũng không thoát ra được. Cuộn xuống để bắt đầu rơi — trên máy tính, rê chuột để xoay góc nhìn.

Bắt đầu rơi
Mục tiêu
Sagittarius A*
Khối lượng
≈ 4 triệu M☉
Khoảng cách
≈ 27.000 năm ánh sáng
Ánh sáng bị bẻ congThời gian chậm lạiKhông gian bị kéo giãnVật chất nóng hàng triệu độSóng hấp dẫnBức xạ HawkingKhông lối thoát

Những con số chóng mặt

Hai hố đen con người đã chụp được

6,5 tỷ

lần khối lượng Mặt Trời

M87*, ảnh đầu tiên công bố năm 2019

55 triệu

năm ánh sáng tới M87*

Ánh sáng ta thấy rời đi từ trước loài người

4 triệu

lần khối lượng Mặt Trời

Sgr A*, tâm Ngân Hà, ảnh công bố 2022

27.000

năm ánh sáng tới Sgr A*

Hố đen siêu khối lượng gần ta nhất

Giải phẫu 3D

Từ ngoài vào trong

  1. 01 / 06

    Tia phản lực tương đối tính

    dọc hai cực

    Từ trường xoắn quanh hố đen phóng plasma ra hai cực với tốc độ gần bằng ánh sáng. Tia của M87* dài hàng nghìn năm ánh sáng.

  2. 02 / 06

    Đĩa bồi tụ

    từ ~3 rₛ trở ra

    Khí xoáy quanh hố đen, ma sát nung nóng nó tới hàng triệu độ. Phía đang lao về phía ta sáng hơn hẳn nhờ hiệu ứng Doppler tương đối tính.

  3. 03 / 06

    Quỹ đạo bền trong cùng

    3 rₛ (hố đen không quay)

    Gần hơn mức này, không còn quỹ đạo tròn ổn định: vật chất ngừng xoay vòng và lao thẳng vào trong.

  4. 04 / 06

    Quả cầu photon

    1,5 rₛ

    Ánh sáng có thể bay vòng quanh hố đen ở đây, nhưng quỹ đạo không bền: một nhiễu nhỏ là rơi vào hoặc văng ra. Vòng sáng trong ảnh EHT sinh ra từ vùng này.

  5. 05 / 06

    Chân trời sự kiện

    1 rₛ — bán kính Schwarzschild

    Ranh giới không lối về. Với Sgr A*, bán kính khoảng 12 triệu km, gấp chừng 17 lần bán kính Mặt Trời.

  6. 06 / 06

    Điểm kỳ dị

    r → 0

    Theo thuyết tương đối rộng, khối lượng bị nén vào một điểm có mật độ vô hạn. Đây là nơi lý thuyết hiện tại ngừng đúng — cần một lý thuyết hấp dẫn lượng tử.

Thí nghiệm tương tác

Một giờ ở gần, bao lâu ở xa?

Kéo con tàu lại gần chân trời. Với người quan sát đứng yên bên ngoài hố đen Schwarzschild, đồng hồ chạy chậm theo hệ số √(1 − rₛ/r). Càng gần rₛ, thời gian của bạn càng gần như đứng lại so với Trái Đất.

Đồng hồ của bạn

00:00:00

Đồng hồ Trái Đất

00:00:00

1 giờ của bạn ≈ 1,10 giờ trên Trái Đất

243 năm theo đuổi bóng tối

Từ ý tưởng tới bức ảnh

  1. 1783

    Ngôi sao tối

    John Michell đề xuất có thể tồn tại những ngôi sao nặng đến mức ánh sáng không thoát ra được.

  2. 1915

    Thuyết tương đối rộng

    Einstein mô tả hấp dẫn là độ cong của không-thời gian.

  3. 1916

    Lời giải Schwarzschild

    Karl Schwarzschild tìm ra lời giải chứa bán kính mà sau này ta gọi là chân trời sự kiện.

  4. 1967

    Có tên gọi

    John Wheeler phổ biến cụm từ “black hole” — hố đen.

  5. 1974

    Bức xạ Hawking

    Stephen Hawking chỉ ra hố đen có thể bức xạ và bay hơi rất chậm do hiệu ứng lượng tử.

  6. 2015

    Nghe thấy va chạm

    LIGO đo được sóng hấp dẫn GW150914 từ hai hố đen hợp nhất.

  7. 2019

    Bức ảnh đầu tiên

    Kính thiên văn Chân trời Sự kiện (EHT) công bố ảnh bóng của M87*.

  8. 2022

    Trái tim Ngân Hà

    EHT công bố ảnh Sgr A*, hố đen ở tâm thiên hà của chúng ta.

Phi hành gia nhìn về phía một hố đen khổng lồ

r < rₛ

Bạn đã vượt qua
chân trời.

Từ đây, mọi hướng đi đều dẫn vào trong. Không tín hiệu nào gửi ra được nữa — nhưng ít nhất, bạn đã thấy nó.

Thử thoát ra